برای تشخیص کیفیت تخته های چوبی وارداتی هنگام خرید باید پنج شاخص اصلی را بررسی کنید: کیفیت لایه های داخلی، کیفیت چسب و مقاومت در برابر لایه لایه شدن، میزان رطوبت، تراکم و وزن متناسب با ابعاد و تطابق مشخصات فیزیکی محصول با اطلاعات مندرج در برگه اصالت محصول. این پنج معیار، به خوبی می توانند به شما نشان دهند که با یک تخته چوبی وارداتی اصل سروکار دارید یا فروشنده قصد دارد یک تخته بی کیفیت را به جای اصل به شما بفروشد.
در این مقاله، این شاخص ها را به صورت کاربردی و مرحله به مرحله بررسی می کنیم تا در خرید تخته وارداتی چوبی، چه از نوع الوار روسی چه تخته های پلای وود درجه بندی شده، بتوانید انتخابی مطمئن و اقتصادی داشته باشید.
اولین مرحله: بررسی ظاهری و ساختاری تخته
اولین مرحله از بررسی شاخص های کیفی تخته چوبی وارداتی، بررسی فیزیکی و ظاهری آن تخته است. برای مثال تخته پلای وودهایی که از روسیه وارد می شوند معمولا در بازار ایران محبوب هستند. برای این که بتوانید تخته پلای وود روسی اصل با ویژگی های مناسب را از تخته های بی کیفیت بازار تشخیص دهید در اولین قدم باید این تخته ها را از نظر ظاهری و بر اساس ویژگی های زیر بررسی کنید.
1- بررسی سطح تخته
تخته وارداتی مورد نظر را ابتدا روی یک سطح صاف قرار دهید و از مقابل به سطح آن نگاه کنید. این سطح باید بدون تاب، برآمدگی و فرورفتگی باشد.
2- بررسی لبه های تخته
حالا باید به لبه های تخته نگاهی بیندازید. وضعیت لایه ها، نوع برش خوردگی یا آب بند بودن یا نبودن تخته ها را بررسی کنید. لبه های نامرتب نشانه فشار ناکافی در پرس یا رطوبت بالای چوب است.
3- بررسی روکش تخته
در بررسی نوع روکش تخته باید به دقت نگاهی به سطح فیلم تخته داشته باشید. در تخته های روکش دار مانند پلای وود روسی فیلم فیس سوزا، ضخامت روکش باید در تمام سطح یکسان باشد. روکش باید بدون خراش یا آسیب دیدگی روی سطح قرار گرفته باشد.
4- تعداد و کیفیت گره ها
در تخته پلای وود خام و بدون روکش یا سایر تخته ها و الوارهای وارداتی که معمولا فاقد روکش هستند، می توان گره های چوب را به دقت بررسی کرد. اگر گره بزرگی روی تخته ها چوبی مشاهده کردید یا با دست زدن حس کردید که گره سست و لق است، باید بدانید این تخته کیفیت خوبی ندارد.
5- یکنواختی رنگ سطح تخته
این بار برای بررسی رنگ، به سطح تخته نگاه کنید. مشاهده هر گونه تغییر رنگ در قسمت هایی از تخته و وجود رنگ های آبی کمرنگ یا سیاه می تواند نشانه رشد قارچ روی سطح تخته، کپک زدگی یا پوسیدگی تخته به دلیل نگهداری در شرایط نامناسب در انبار، تماس مداوم با رطوبت یا رطوبت بالای خود چوب باشد. چنین تخته ای کاملا بی کیفیت است.
دومین مرحله: چسب و استحکام تخته
پس از این که ویژگی های ظاهری تخته را در مرحله قبل بررسی کردید، حال باید تخته را از نظر استحکام و نوع چسب به کار رفته در ساخت تخته ها مهندسی شده مثل تخته پلای وود بررسی کنید.
برای مثال اگر قصد خرید تخته پلای وود روسی را دارید بهترین کار این است که تکه ای از تخته را جدا کنید و با کمک آزمایش آب جوش، این تخته را مدتی کوتاه در آب جوش قرار دهید. زمانی که لایه ها شروع به جدا شدن کنند، میزان کیفیت چسب به کار رفته در ساخت این تخته مشخص می شود. هر چه زمان جدا شدن لایه ها کوتاه تر باشد یعنی تخته بی کیفیت تر است.
معمولا در ساخت تخته های مقاوم و ضدآب از چسب های فنولیک ساخته می شوند که به آن ها کلاس WBP گفته می شود. این نوع چسب ها بر اساس استاندارد EN 314-2 کلاس 3 در آزمون آبجوش معمولا تا 6 ساعت دوام دارند.
سومین مرحله: سنجش میزان رطوبت و تراکم و وزن تخته
رطوبت بیش از حد در تخته های چوبی می تواند باعث ایجاد پوسیدگی و فراهم کردن شرایط شکست تخته زیر فشار بار وارده شود. بنابراین خیلی مهم است که در سومین مرحله میزان رطوبت موجود تخته وارداتی را نیز بررسی کنید.
در تخته های روسی، چوب طبیعی معمولاً باید رطوبتی بین 8 تا 12 درصد داشته باشد تا پایداری ابعادی مناسب باشد. اگر رطوبت بالاتر باشد، پس از نصب در محیط خشک یا گرم، تخته دچار انقباض و ترک می شود. می توانید با یک رطوبت سنج دیجیتال (Moisture Meter) این مقدار را دقیق اندازه گیری کنید.
وزن تخته نیز یکی از معیارهایی است که باید در این مرحله بررسی شود. وزن تخته وارداتی باکیفیت باید متناسب با نوع چوب، ضخامت و ابعاد آن باشد. اگر تخته ای به طور غیرعادی سبک باشد، احتمالاً حفره های داخلی یا لایه های توخالی دارد. برعکس اگر سنگین تر از حد انتظار باشد، یا رطوبت بالایی دارد یا در اتصال لایه ها بیش از حد چسب استفاده شده که هر دو نشانه مشکل هستند.
برای درک بهتر، یک ورق پلای وود روسی استاندارد با ضخامت 18 میلی متر و ابعاد 1220×2440 میلی متر، وزنی در حدود 35 تا 38 کیلوگرم دارد. اگر چنین تخته ای را وزن کردید و تفاوت زیادی در وزن مشاهده کردید، نشانه مشکل در تراکم یا رطوبت است.
چک لیست انتخاب تخته چوبی وارداتی استاندارد
اگر بخواهیم شاخص های بررسی تخته چوبی وارداتی باکیفیت را در قالب یک چک لیست عملیاتی در زمان خرید خلاصه کنیم، می توانید از موارد زیر کمک بگیرید:
- مشخصات دقیق را تعیین کنید: نوع کاربری (سازه ای، مبلمان، بسته بندی)، ابعاد، ضخامت و کلاس رطوبتی مورد نیاز خود را مشخص کنید.
- مشخصات و برگه اصالت کالا را بررسی کنید: معمولا تخته های وارداتی برگه ای دارند که شامل اطلاعاتی مثل استاندارد تولید، گرید روکش، کلاس چسب و ضخامت اسمی است. در پلای وود روسی معمولاً گریدهایی مثل B/BB، BB/CP یا C/D رایج اند؛ عدد اول کیفیت روکش روی تخته و عدد دوم کیفیت روکش زیر را نشان می دهد.
- نمونه را از نظر ظاهری بررسی کنید: صافی سطح، کیفیت لبه ها، یکنواختی روکش، گره های سست و تغییر رنگ را چک کنید.
- آزمون چسب و جدایش لایه ها را انجام دهید: از فروشنده بپرسید تخته در کدام کلاس رطوبتی (Exterior یا Interior) طبقه بندی شده و در صورت امکان تست کوچک مقاومت جدا شدن لایه ها را انجام دهید.
- رطوبت را اندازه بگیرید: با رطوبت سنج دیجیتال میزان رطوبت تخته ها را اندازه بگیرید. رطوبت باید بین 8 تا 12 درصد باشد.
- وزن و تراکم را مقایسه کنید: چند تخته از یک پالت را وزن کنید. وزن تخته ها باید در بازه منطقی برای نوع، ابعاد و ضخامت چوب باشد.
- گارانتی و مدرک استاندارد بخواهید: فروشنده معتبر مدارکی مثل گواهی FSC، ISPM-15 (برای بسته بندی صادراتی) یا مدرک استاندارد ملی روسیه (GOST) ارائه می دهد.
نتیجه گیری
تخته های وارداتی چوبی برای مصارف مختلف تهیه و مورد استفاده قرار می گیرند. کیفیت این تخته ها کاملا متفاوت است و برخی از این تخته ها ممکن است حتی از نوع داخلی نیز کیفیت پایین ترین داشته باشند. تنها بررسی فیزیکی و ویژگی های ابعادی و ظاهری و تست برخی شاخص ها در این تخته ها است که به شما در تشخیص یک تخته باکیفیت کمک می کند. از راهنمایی های ارائه شده در این مقاله استفاده کنید و پیش از خرید و سفارش یک بار کامل از تخته ها، آن ها را از نظر شاخص های کیفی تخته های چوبی وارداتی بررسی کنید.